SDÜ Araştırma ve Uygulama Hastanesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı Başkanı Prof.Dr. Pakize Kırdemir, 16 Ekim Dünya Anestezi Günü nedeniyle yaptığı açıklamada şu bilgilere yer verdi; 

“Anestezi ‘an’ ve ‘estezi’ kelimelerinden oluşmuştur. Yunanca bir kelime olup hissizlik, duyusuzluk anlamına gelmektedir. Modern tıp¬ta anestezi, hastaya cerrahi girişimin sağlıklı ve konforlu bir şekilde yapılmasını sağlayan duyusuzluk hali olarak tanımlanır. Anestezi, hastanın ağrı duyusunu kaldırır ve bilinç kaybını sağlar. Bazı girişimler için kasları gevşetir ve hastalarda reflekslerin kaybına neden olur. Ameliyatın gerektirdiği duruma göre bütün bu bileşenlerin hepsi veya bazen birkaçı uygulanarak anestezi çeşitleri sağlanır. Hastanın ameliyat olabilmesi için ağrı duyusunun kaldırılması gereklidir. Anestezinin en önemli özelliği geri dönüşümlü olmasıdır.

Ağrıyı dindirmek insanın tarihiyle başlamış zaman zaman dini ayinler, şifacılar, bitkisel karışımlar ile tarih boyunca gelişmeler göstermiştir.

 

Ancak hekimlerin cerrahi müdahale yapma isteğinde karşılarına çıkan en büyük zahmet hastalara yaşatılan acıdır. Hekimleri ve araştırmacıları ağrıyı giderme yöntemleri üzerine çalışmayı yönlendirme ilk olarak MÖ 3500 yıllarına kadar gider. Bu dönemde alkol, banotu, hint keneviri gibi çeşitli bitkiler kullanılmıştır. MS 40-90’da  Drosconden ilk olarak derin uyku ve ağrı çekmemeyi söyleyerek ilk anestezi sözcüğünü tanımlamıştır.  

 

Modern anesteziye geçişte eterin sentez edilmesi, kan dolaşımının tariflenmesi ve cam enjektör gibi bazı buluşlar önemli yer tutmaktadır. Gerçek anestezi tarihi 1774’te oksijenin tanımlanması ile başlar. Ancak modern anestezinin başlangıcı 1846 olarak kabul edilir. 16 ekim 1846 Boston da diş hekimi William Morton ilk eter anestezisini uygulamış ve bu tarih “ Ether Day” yani ANESTEZİ GÜNÜ olarak tarihe geçmiştir. İlk anestezi uzmanı John Snowdur. İlk Yoğun bakım merkezi 1952’de Danimarka’da kurulmuştur.  

Lokal anesteziklerin, anestezik gazların ve kas gevşeticilerin bulunması, yeni alet ve metodların gelişimiyle günümüz modern anestezisine başlanmıştır. 

 

Türkiye’de ise anestezi uygulamaları yapılmakta idi. Ancak modern anestezi 1848 yılında Mekteb-i Tibbiye-i Adliye-i Şahanede kloroformun cerrahi girişimlerde uygulanması ile başlamıştır. Türkiye’nin ilk anestezi asistanı 1947 yılında Prof. Dr. Sadi Sun dur. 1956 yılında Türk Anestezi Cemiyeti kurulmuştur. 1971 yılında 4 yataklı reanimasyon  olarak ilk  yoğun bakım ünitesini Prof.Dr.Cemallettin Öner tarafından açılmıştır. 1978’de Yoğun Bakım Derneği, 1987’de Türk Algoloji Derneği, 1989’da Aneztezi ve Reanimasyon Uzmanları Derneği kurulmuştur.

 

Dünyada ve ülkemizde anestezi bu şekilde gelişmiştir. Süleyman Demirel Üniversitesi’nde ise 1994 yılında Yrd. Doç. Dr. Ali Dolgun tarafından anestezi kliniği kurulmuş ve 1995 yılında anestezi uygulamaları başlamıştır. 1996 yılında 4 yataklı yoğun bakım hizmete girmiştir. 2004 yılında Ağrı Bilim Dalı 2017 yılında da Yoğun Bakım Bilim Dalı açılmıştır. Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı, 17 ameliyat masası 33 Yoğun Bakım yatağı ve iki yataklı Algoloji kliniği ile çalışmalarına devam etmektedir.